TIN TỨC

Đề xuất dừng dự án mỏ sắt Thạch Khê

Tại văn bản kiến nghị gửi Thủ tướng mới đây, Bộ Kế hoạch & Đầu tư đề nghị coi xét chủ trương dừng Tổ phù hợp dự án khai hoang, tuyển quặng mỏ Thạch Khê và dự án sinh sản phôi thép công suất 2 triệu tấn một năm tại Hà Tĩnh do Công ty cũ kĩ phần Sắt Thạch Khê (TIC) làm chủ đầu tư.

Một loạt những vướng mắc của dự án này được cơ quan ngành kế hoạch nêu ra, cho thấy sự thiếu khả thi của dự án về hiệu quả kinh tế, tác động không gian và đầu ra vật phẩm của mỏ quặng này.

Cụ thể, Bộ Kế hoạch & Đầu tư cho rằng năng lực tài chính của TIC sẽ không phục vụ được nhu cầu vốn của Tổ phù hợp dự án theo tiến độ triển khai.

Đầu ra vật phẩm quặng tại mỏ này cũng được nhà chức trách kiểm tra “về dài hạn chưa kiên cố”. Theo công bố của TIC, Tập đoàn Hòa Phát và Công ty cũ kĩ phần Thương mại Thái Hưng cam kết mua 5,7 triệu tấn quặng một năm, nhưng thực tại hiện mới có độc nhất Hòa Phát ký thỏa thuận nguyên lý mua quặng với sản lượng 3 triệu tấn mỗi năm trong 4 năm tới. Giai đoạn sau đó chưa có công ty nào cam kết mua.

de-xuat-dung-du-an-mo-sat-thach-khe

Việc “hồi sinh” mỏ sắt Thạch Khê (Hà Tĩnh) vẫn đang gây bàn cãi giữa các bộ, ngành, địa phương.

Bên cạnh đó, công bố kiểm tra tác động không gian của dự án được chuẩn y cách đây 4 năm hiện không còn ăn nhập thực tại triển khai. Chỉ ra loạt nguy cơ ô nhiễm về không gian nếu dự án mỏ sắt Thạch Khê phát động quay về như tình trạng sa mạc hóa, ô nhiễm nguồn nước ngầm…, Bộ Kế hoạch & Đầu tư khẳng định, “việc tiếp tục dự án này là khó khả thi”.

Đáp lại ý kiến “không nên tiếp tục dự án mỏ sắt Thạch Khê” của Bộ Kế hoạch & Đầu tư, trong một công văn phát đi chiều 31/7, Bộ Công Thương cho rằng, việc đề nghị dừng dự án là chưa đủ cơ sở khoa học và thực tiễn. “Việc dừng hay không dự án này cần được coi xét cẩn trọng một cách đầy đủ, phải tính tới những hậu quả, hệ lụy tác động tới thiệt hại hàng nghìn tỷ mà nhà đầu tư đã bỏ ra 10 năm nay. Bên cạnh đó phải tính tới hiệu quả kinh tế của dự án, sản xuất công nghệ và kinh tế vietnam, đóng góp vào GDP, giảm nhập siêu, tác động tới kinh tế vĩ mô, cũng như các vấn đề tác động như an sinh xã hội, an toàn thứ tự xã hội và nhiều hệ lụy khác”, Bộ Công Thương nêu ý kiến.

Trước đó, trong một văn bản gửi Chính phủ, Bộ Công Thương tha thiết muốn “hồi sinh” lại dự án. Theo đó, Bộ này công nhận TIC không còn tiền đầu tư, trong khi nhu cầu kinh phí trong năm 2016 và các năm tiếp theo rất lớn, như tiền cấp quyền khai hoang tài nguyên 114 tỷ đồng một năm; phóng thích mặt bằng, tái định cư cũng cần bổ sung thêm 1.000 tỷ đồng…

Việc huy động vốn từ các công ty tín dụng để thực hành công việc phóng thích mặt bằng, tái định cư là gian truân, tính khả thi không cao. Tuy nhiên, Bộ Công Thương vẫn cho rằng, “với tổng mức đầu tư thời đoạn I của dự án khoảng 6.700 tỷ đồng thì việc huy động vốn đầu tư khi dự án được phát động là bảo đảm khả thi, phục vụ được tiến độ giải ngân”. Lập luận này không khác nhiều với công bố của TIC giải trình với Hà Tĩnh trước đó.

Dự án đầu tư khai hoang và tuyển quặng sắt mỏ Thạch Khê do Công ty CP Sắt Thạch Khê (TIC) làm chủ đầu tư được khởi công từ 2009, với sự tham dự của các cũ kĩ đông như Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản vietnam (Vinacomin), Tổng đơn vị Khoáng sản và Thương mại Hà Tĩnh, Tổng đơn vị Thép vietnam (VnSteel), Tập đoàn Bưu chính Viễn thông vietnam, Ngân hàng Đầu tư và Phát triển vietnam (BIDV), Tổng đơn vị Sông Đà… Dự án lâm thời dừng triển khai 2 năm sau đó (2011) do gặp gỡ vướng mắc về vốn góp của các cũ kĩ đông, gian truân trong huy động vốn. Từ tổng mức đầu tư ban sơ 14.500 tỷ, chủ đầu tư đã phải tính toán lại, giảm về còn 13.000 tỷ đồng, trong đó thời đoạn một là 6.700 tỷ.

Đến bốn tuần 3/2017, dự án tiếp tục giảm diện tích vốn đầu tư về mức 12.200 tỷ đồng. Qua 2 lần điều chỉnh, tổng vốn đầu tư dự án này giảm khoảng 2.300 tỷ.

Tính tới cuối năm 2016 sau khi cơ cấu lại các cũ kĩ đông góp vốn, số tiền đã rót vào triển khai dự án này gần 1.600 tỷ đồng. Khoản tiền cốt tử được chủ đầu tư rót vào các hạng mục như kiến tạo kỹ thuật, địa chất, trắc địa không gian và rà bom mìn; buôn bán máy móc thiết bị kỹ thuật… Nếu dự án dừng triển khai, khoản đầu tư này sẽ khó có thời cơ hoàn vốn.

Mỏ Thạch Khê (Thạch Hà, Hà Tĩnh) là mỏ sắt lớn nhất Đông Nam Á, được phát hiện từ năm 1960, với trữ lượng khoảng 544 triệu tấn. Mỏ nằm cách đô thị Hà Tĩnh khoảng 8 km về phía Đông Bắc, cách bờ biển Đông 1,6 km và cách Hoa phượng đỏ Vũng Áng 66 km. Theo kiểm tra, tổng sản lượng quặng khai hoang từ mỏ Thạch Khê có thể đạt mức 370 – 400 triệu tấn. Thời gian đầu có thể khai hoang 10 – 15 triệu tấn mỗi năm.

Anh Minh