TIN TỨC

Gánh nặng chi phí vô hình

Doanh nghiệp (DN) Việt cũng phải chịu phí tổn nộp thuế cao trong khu vực ASEAN, ở mức 39,1% so với lợi nhuận và cao hơn 2 lần so với Singapore. Ngoài ra, phí tổn về tuân hành chứng từ xuất khẩu của các DN vietnam cũng ở mức cao nhất, gấp gần 4 lần so với Singapore và hơn 3 lần so với Philippines…

Mất phí tổn thời kì và thời cơ

Bình luận về các con số nêu trên tại Tọa đàm “Giảm gánh nặng phí tổn, thúc đẩy công ty tư nhân tạo ra”, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Đặng Huy Đông cho rằng đây là “vấn đề đáng quan ngại” cho sự tạo ra của DN.

“Đó là một lời cảnh báo và đứng ở góc độ các cơ quan quản lý cơ chế giễu chế giễu độ cần nghĩ suy xem mình có thể làm tốt hơn ở chỗ nào, từng doanh nghiệp một, từng lĩnh vực một rà soát lại để tìm cái mà mình làm tốt hơn được cho cộng đồng DN, nhìn ở góc độ đấy hăng hái hơn”, ông Đông nói.

Ông Ngô Văn Điểm, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân tư nhân vietnam cho rằng, phí tổn đầu vào cao như vậy chẳng những liên quan tới năng lực kinh doanh của DN, mà còn ảnh hưởng rất lớn tới năng lực cạnh tranh nhà nước.

Nhìn nhận ở một góc cạnh khác, ông Phan Đức Hiếu – Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) cho biết, những con số phí tổn “hữu hình” có thể còn không lớn bằng con số “vô hình”. Cụ thể, theo ông Hiếu, thỉnh thoảng chúng ta mới chỉ nhìn con số rất trực giác về thuế, lệ phí. Cả 2 phí tổn đó là 1 phần của phí tổn chính thức nhưng cũng chỉ nằm trong 1 con số đồ sộ hơn.

“Đó chính là phí tổn về thời kì và phí tổn về thời cơ mà DN mất đi vì thủ tục hành chính rườm rà… Ví dụ, nếu thực hành thủ tục hành chính mất 10 ngày và mỗi DN mất 1 người đi thực hành thủ tục đó thì nhân ra tiền khoảng 200.000 đồng/người/ngày, vậy phí tổn cho khoảng 500.000 DN cho 1 thủ tục hành chính lên tới hàng trăm tỷ đồng. Vậy phí tổn chính thức ít nhưng khi chúng ta lượng hóa được lại là một con số rất lớn”, ông Hiếu viện dẫn.

Có ai tự đập vỡ niêu cơm của mình?

Tình trạng thủ tục chồng chéo cũng là căn nguyên gây bức xúc, làm tăng phí tổn cho DN. Số liệu từ cuộc họp của Tổ trưởng Tổ công việc Chính phủ với 12 bộ ngành mới đây cho thấy, hiện tỷ trọng hàng hóa làm thủ tục đánh giá 2 – 3 lần chiếm hữu 58%, trong đó 54% là đánh giá 2 lần, còn lại 3 lần. Đây là tỷ trọng rất lớn. Điển tuồng như một mặt hàng chocolate cần 13 loại giấy phép, 12 nguyên liệu cần 12 loại giấy phép, rốt cục phải công nhận ban bố thành phẩm.

Khi bình luận về vấn đề này, ông Phan Đức Hiếu cho rằng, việc giao cho các bộ, ngành tự rà soát thủ tục, điều kiện kinh doanh nhằm cách tân hành chính như bây chừ là không hiệu quả. Chính các bộ, ngành là nơi hình thành các item đó, cơ quan xây đắp chế giễu độ, thực thi chế giễu độ, sau đó lại tự rà soát và cắt bỏ đi cái mà mình vừa ban hành trước đó thì chẳng thể hiệu quả được.

Theo ông Hiếu, trái đất có 2 hướng xử lý đối với vấn đề này. Một là rà soát không chủ quyền hoàn toàn, nghĩa là người ta có cơ quan riêng, khách quan và chủ quyền trong rà soát các thủ tục, điều kiện, có sự kết hợp với bộ, ngành.

Hướng thứ hai là rà soát đồng thời, có nghĩa là các bộ, ngành cũng tự chịu nghĩa vụ rà soát nhưng có cơ quan chủ quyền phản biện. Cơ quan này cũng rà soát rồi đối chiếu, phản biện với bộ, ngành, sau đó phê chuẩn một hội đồng chuyên môn (chức năng như trọng tài) quyết định cách tân cái gì.

“Hiện nay chúng ta giao cho các bộ, ngành tự rà soát mà không có chỉ tiêu rõ ràng, không có một cơ quan chịu nghĩa vụ giám sát và có thẩm quyền quyết định kết quả rà soát đó. Cách làm bây chừ không ăn nhập và cần đổi thay, có cơ quan chủ quyền, kết quả rốt cục trình lên Chính phủ hoặc Quốc hội”, ông Hiếu nói.

Ông Ngô Văn Điểm, Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân tư nhân vietnam cũng cho rằng, cần phải có cơ quan chủ quyền coi xét lần cuối việc ban hành các văn bản. Để cách tân thủ tục hành chính hiệu quả, các cơ quan công quyền cần phải biết lắng nghe, giải quyết các khiếu nại của người dân, công ty; và hơn hết là ưng ý chỉ trích của báo giới.

“Không ai tự mình rà soát tốt được, như chúng tôi hay nói lúc trước là không ai đập vỡ niêu cơm của mình. Phải có người khác chỉ vào thì người ta mới làm được. Tôi cũng rất mừng là mới đây, Thủ tướng đã cho tái lập Tổ công việc chấp hành Luật Doanh nghiệp. Đây chính là một kênh giúp rà soát cắt giảm thủ tục”, ông Điểm nói.

Hằng Nga