TIN TỨC

Hạn chế tối đa việc chỉ định nhà đầu tư BT

Dư luận xã hội thời kì qua đã không mấy đồng tình về việc chỉ định nhà đầu tư thực hành các dự án BT. Trong các kiến nghị trước đó, HoREA cũng không ủng hộ phương pháp ấy. Ông có thể phân tách chi tiết hơn về sự bất cập trong chỉ định nhà đầu tư thực hành dự án BT?

Bên cạnh mặt hăng hái, theo tôi, việc chỉ định nhà đầu tư thực hành nhiều dự án đầu tư theo giễu cợt độ BT, BOT trong thời kì qua đã biểu lộ những mặt hạn giễu cợt. Cụ thể, do nguồn vốn chủ chiếm hữu của nhiều nhà đầu tư thường chỉ có khoảng 10%, còn lại khoảng 90% vốn đầu tư xây lắp là vốn vay nhà băng nên tiềm ẩn nhiều không may. Điều này có thể liên quan tới tiến độ hoàn tất công trình, và có thể dẫn tới nảy sinh bị động, lợi ích nhóm, ảnh hưởng tới không gian đầu tư kinh doanh, lợi ích xã hội.

Ngoài ra, việc thiếu cơ giễu cợt phản biện, giám sát, giám định khách quan của bên thứ 3 có thể đã tạo điều kiện cho nhà đầu tư được hưởng lợi 2 lần. Cụ thể là, khi nhận thầu thi công công trình (đầu B – Building: Xây dựng), dự toán công trình thường do nhà đầu tư đề nghị. Các khu đất đối ứng ở các vị trí đắc địa đã được đẩy mạnh chuỗi hệ thống hạ tầng liên lạc thường cũng do nhà đầu tư đề nghị được tính sổ bù trừ.

Như vậy, các nhà đầu tư này đã tránh được việc chọn lọc nhà thầu xây lắp công trình, nên đã triệt tiêu sự cạnh tranh.

Hạn chế tối đa việc chỉ định nhà đầu tư BT - ảnh 1
Ông Lê Hoàng Châu
Việc nảy sinh bị động hay lợi ích nhóm từ chỉ định nhà đầu tư BT đã được nhiều người, nhiều chuyên gia và nhiều cơ quan tác dụng cảnh báo. Theo ý kiến của ông, phương pháp này có những tác hại gì?

Việc chỉ định nhà đầu tư dự án BT trước hết làm giảm đi tính sáng tỏ, công khai, đồng đẳng, cạnh tranh lành mạnh của không gian kinh doanh. Tiếp tới vững chắc có ảnh hưởng bị động tới niềm tin của nhà đầu tư trong nước và nước ngoài. Nghiêm trọng hơn, điều này có thể gây thiệt hại ngân sách quốc gia và gây quan ngại cho xã hội. Bởi lẽ, dự toán công trình nếu không được giám định ngặt nghèo có thể bị nhà đầu tư nâng cao hơn giá trị thực, đồng thời nguồn đất đối ứng trả cho nhà đầu tư cũng là của cải công, cũng là tiền ngân sách sẽ bị thất thoát.

Nếu được đề nghị các biện pháp ăn nhập cho vấn đề này, ông sẽ đề nghị gì?

Tôi kiến nghị nên thực hành phổ quát giễu cợt độ đấu giá công khai, đấu thầu rộng rãi trong nước, hoặc đấu thầu rộng rãi quốc tế để chọn lọc nhà thầu, nhà đầu tư đối với các dự án hạ tầng kỹ thuật; hạ tầng liên lạc; chỉnh trang, phát hành thị thành theo phương thức xã hội hóa đầu tư, dưới giễu cợt độ PPP, trong đó có các dự án BT, BOT, kể cả đối với các khu “đất vàng” trong quá trình thực hành thu hồi quỹ đất do xếp đặt lại, xử lý trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp, cơ sở sinh sản kinh doanh mà của cải gắn liền với đất thuộc chiếm hữu quốc gia.

Đặc biệt, tôi yêu cầu hạn giễu cợt tối đa việc chỉ định nhà đầu tư đối với các trường hợp trên đây, và chỉ thực hành chỉ định nhà đầu tư theo quy định của Luật Đấu thầu, và nhất là chú ý trong các trường hợp khác lạ theo Điều 26 Luật Đấu thầu, để tạo dựng không gian đầu tư kinh doanh sáng tỏ, đồng đẳng, cạnh tranh lành mạnh; củng cố lòng tin cho các nhà đầu tư; làm lợi cho ngân sách quốc gia và đẩy mạnh sự đồng thuận trong xã hội. Bài học rất quý từ thực tiễn công ty thắng lợi buổi đấu giá khu đất công tại số 23 Lê Duẩn, Quận 1, TP.HCM với giá khởi điểm đấu giá là 558 tỷ đồng, có 13 đơn vị tham dự đấu giá, sau 16 vòng đấu giá, mức giá thắng đấu giá lên tới 1.430 tỷ đồng, gấp 2,6 lần giá khởi điểm vẫn còn nguyên giá trị.

Gia An thực hành